Hazırlık sınıfı nedir? Hazırlık sınıfı olan liseler, muafiyet ve ücret

Hazırlık sınıfı nedir?

Hazırlık sınıfı, bazı liselerde 9. sınıftan önce okunan ve yabancı dil ağırlıklı bir eğitim yılıdır. Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği liseyi hazırlık sınıfı hariç dört yıllık kurum olarak tanımlar. Hazırlığı olan bir lisede öğrenim bu yüzden beş yıl sürer.

Yönetmeliğin 10. maddesinin ikinci fıkrası hazırlık programının iki temel dersini sayar. Yabancı dil dersinde dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerileri çalışılır; ders saatinin bu becerilere dağılımını okulun yabancı dil zümre öğretmenleri belirler. Türkçe tarafında öğrencinin okuduğunu ve dinlediğini anlayıp yorumlama becerisi geliştirilir.

Veliler hazırlıklı okulları yabancı dil ağırlıklı okul olarak da arar. Resmî adlandırmada böyle ayrı bir okul türü yoktur; hazırlık, belirli liselerin önüne eklenen bir sınıftır.

Hazırlık sınıfı olan liseler hangileri?

Hazırlık sınıfı yalnız LGS puanıyla öğrenci alan liselerde, Bakanlığın uygun gördüklerinde açılabilir. Kural Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 6. maddesinin üçüncü fıkrasındadır. Hazırlık okulun kontenjanının tamamı için ya da bir kısmı için açılabilir.

LGS puanıyla öğrenci alan liseler fen liseleri, sosyal bilimler liseleri, sınavla öğrenci alan Anadolu liseleri, Anadolu imam hatip liseleri ve proje okullarıdır. Bu türlerin her okulunda hazırlık yoktur. Yerel yerleştirmeyle öğrenci alan liseler için yönetmelik hazırlık açılmasını öngörmez.

Bir okulun hazırlık sınıfı olup olmadığı, okulun tanıtım bilgilerinde yer alır. Tercih kılavuzuna göre bu bilgiler okulun bağlı olduğu genel müdürlüğün internet sayfasında yayımlanır. Okul türlerinin genel farkı lise türleri yazısında, tercih listesinin kurulması LGS tercih nasıl yapılır yazısındadır.

LGS puanıyla öğrenci alan okullarda, hazırlık sınıfları dahil, bir şubeye alınacak öğrenci sayısı 30'dur. Kural yönetmeliğin 25. maddesindedir.

Hazırlık yılında hangi dersler okutulur, sınıf nasıl geçilir?

Hazırlık sınıfında sınıf geçme, birinci yabancı dil dersi ile Hazırlık Sınıfı Türk Dili ve Edebiyatı dersindeki başarıya bağlıdır. Kural yönetmeliğin 60. maddesinin birinci fıkrasındadır. Diğer derslerdeki başarı ödüllendirmede dikkate alınır.

Hazırlık yılının puanları mezuniyet puanına katılmaz. Mezuniyet puanı 9. sınıftan itibaren alınan puanlarla hesaplanır.

Hazırlığın ardından bazı derslerin yabancı dille okutulması mümkündür. Yönetmeliğin 10. maddesine göre önünde hazırlık sınıfı bulunan ve LGS puanıyla öğrenci alan okullarda matematik ve fen bilimleri dersleri birinci yabancı dille de okutulabilir. Bunun için dersi yabancı dille verecek öğretmenin bulunması ve en az 10 öğrencinin talep etmesi gerekir. Özel okullarda öğrenci sayısı şartı aranmaz.

Yeterlilik sınavı ve hazırlıktan muafiyet

Hazırlığı okumadan 9. sınıfa geçmek isteyen öğrenci, ders yılının ilk haftasında yapılan yeterlilik sınavına girer. Birinci yabancı dil ve Hazırlık Sınıfı Türk Dili ve Edebiyatı derslerinin ikisinden de en az 70 alan öğrenci 9. sınıfa devam eder. Kural yönetmeliğin 60. maddesinin üçüncü fıkrasındadır.

Resmî lisede süreç şöyle işler:

1. Veli, yeterlilik sınavından en az beş gün önce okul yönetimine yazılı başvurur.
2. Öğrenci ders yılının ilk haftası içinde iki dersten sınava alınır.
3. Sınav, sorumluluk sınavlarının usulüne göre yazılı ve uygulamalı yapılır.
4. İki dersten de en az 70 alan öğrenci 9. sınıfa geçer.
5. Başarılı olamayan öğrenci hazırlık sınıfına devam eder.

Özel liselerde yeterlilik sınavını Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 51. maddesinin üçüncü fıkrası düzenler. Farklar tabloda:

Özel liseye kayıt yaptırırken çocuğunuzun yeterlilik sınavına girmesini istiyorsanız bunu kesin kayıtta yazılı olarak bildirmeniz gerekir. Sonradan yapılan istek bu fıkranın kapsamına girmez.

Hazırlıkta başarısız olan öğrenci ne olur?

Hazırlık sınıfında yıl sonunda başarısız olan öğrenci önce yeterlilik sınavına alınır, burada da başarısız olursa hazırlığı bir yıl daha okur. Kural yönetmeliğin 60. maddesinin ikinci fıkrasındadır.

İkinci yılda da başarısız olan öğrencinin okulla ilişiği kesilir. Öğrenci, hazırlık sınıfı bulunmayan bir lisenin 9. sınıfına nakil hükümlerine göre kaydedilir.

Hazırlıkta kalmak lisedeki sınıf tekrarı hakkını tüketmez. Yönetmeliğin 59. maddesine göre sınıf tekrarı hazırlık hariç ortaöğretim boyunca en çok bir kez yapılabilir. Hastalık gibi belgelenmiş bir özür nedeniyle okula devam edemeyen hazırlık öğrencisi o yılın öğrenim hakkını kullanmamış sayılır.

Hazırlık sınıfında nakil ve diploma

Hazırlık sınıfından hazırlığı olmayan bir lisenin 9. sınıfına nakil, ekim ayının son iş gününe kadar yeterlilik sınavı aranmadan yapılabilir. Ters yönde, hazırlıksız bir lisenin 9. sınıfından hazırlık sınıfına geçiş de aynı süre içinde mümkündür. Bu tarihten sonra bu sınıflar arasında nakil yapılmaz.

Yönetmeliğin 38. maddesi üst sınıflar için iki kural daha koyar:

• Hazırlığı olmayan bir lisenin 9-12. sınıflarından hazırlıklı bir lisenin aynı sınıfına nakil, nakil şartlarına ek olarak yeterlilik sınavına bağlıdır.
• Hazırlıklı bir liseden hazırlığı olmayan bir lisenin aynı sınıfına nakilde boş kontenjan ve o sınıf seviyesindeki taban puan esas alınır.

Nakil başvurusunun genel adımları okul nakli yazısındadır.

Hazırlık diplomada da görünür. Yönetmeliğin 69. maddesine göre hazırlığı okuyan öğrencinin diplomasındaki öğrenim süresi "Hazırlık + 4 Yıl" olarak yazılır. Yeterlilik sınavını geçip hazırlığı okumayan öğrencinin diplomasında süre 4 yıldır.

Özel liselerde hazırlık yılının ücreti

Hazırlıklı bir özel lisede beş yıl öğrenim ücreti ödenir; hazırlık yılı için de okul ücret ilan eder. Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 54. maddesine göre okul öğrenim ücretini ve yemek, etüt gibi hizmet ücretlerini her yıl ilan eder.

Örnek bir hesap yapalım. Yıllık öğrenim ücretinin her yıl 600.000 TL olduğunu varsayalım. Tablo yalnız yıl sayısının etkisini gösterir.

Ücretler her yıl artar, bu nedenle ödenecek toplam bu tablonun üstünde kalır. Okulda devam eden öğrencinin ertesi yılki ücreti, yönetmeliğin 53. maddesine göre kayıt sözleşmesindeki ücret üzerinden hesaplanır. 2026-2027 için bu artışın tavanı yüzde 30,74'tür.

Hazırlığın ardından 9. sınıfa geçen öğrenci aynı okulda devam ettiği için bu kural ona da uygulanır. Hazırlık yılının ücretini ve sonraki yıllara nasıl yansıdığını kayıt sözleşmesinde görmek iki taraf için de açıklık sağlar.

Ekim 2026 itibarıyla Kolejo'daki ilanlara göre İstanbul'da özel lise eğitim ücreti medyanı ₺1.208.900. Okul okul ücretler özel lise fiyatları yazısındadır.

Özel bir okul programına hazırlık eklerse, Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 13. maddesine göre o sırada hazırlıksız programda okuyan öğrenciler mezun olana kadar eski programla devam eder.

Maarif Modeli sonrası hazırlık sınıfı

Hazırlık sınıfı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'yle kaldırılmadı. Model lisede 2024-2025 eğitim yılında hazırlık ve ilk sınıfla başladı. 2026-2027'de hazırlık sınıfları yine modelin programlarıyla okuyor. Programlar ve yıllık planlar tymm.meb.gov.tr adresinde yayımlanır; ayrıntı Maarif Modeli yazısındadır.

Hazırlığın sınıf geçme kuralları modelden önce de aynıydı. Türk dili dersinin adı 2022'deki yönetmelik değişikliğiyle Hazırlık Sınıfı Türk Dili ve Edebiyatı oldu.

Hazırlık öğrencisi MEB'in bursluluk sınavı İOKBS'ye de girebilir. 2026 kılavuzuna göre hazırlık öğrencileri bu sınavda 8. sınıf programından sorumluydu.

Çocuğunuz için hazırlıklı bir lise düşünüyorsanız, Kolejo'da okul bulma adımında lise kademesini ve ilçenizi seçip okulların olanaklarını yan yana görebilirsiniz.

Sık sorulanlar

Hazırlık sınıfı zorunlu mu? Hazırlık sınıfı olan lisede hazırlık okunur. Ders yılının ilk haftasındaki yeterlilik sınavında iki dersten de en az 70 alan öğrenci hazırlığı okumadan 9. sınıfa geçebilir.

Hazırlık sınıfı olan liseler hangileri? Hazırlık, LGS puanıyla öğrenci alan liselerden Bakanlığın uygun gördüklerinde açılır. Okulun hazırlığı olup olmadığı okulun tanıtım bilgilerinde yazar.

Hazırlıkta kalan öğrenci ne olur? Bir yıl daha hazırlık okur. İkinci yılda da başarısız olursa hazırlığı olmayan bir lisenin 9. sınıfına kaydedilir.

Hazırlık sınıfı notları diplomaya etki eder mi? Hayır. Hazırlık sınıfında alınan puanlar mezuniyet puanına katılmaz; diplomada öğrenim süresi "Hazırlık + 4 Yıl" olarak yazılır.

Hazırlıktan 9. sınıfa nakil olur mu? Olur. Hazırlıktan hazırlığı olmayan bir lisenin 9. sınıfına nakil, ekim ayının son iş gününe kadar yeterlilik sınavı aranmadan yapılır.

Özel lisede hazırlık ayrıca ücretli mi? Hazırlık bir eğitim yılıdır ve okul bu yıl için de öğrenim ücreti ilan eder. Hazırlıklı özel lisede bütçeyi beş yıl üzerinden yapmanızı öneririz.

Özel lisede yeterlilik sınavına nasıl girilir? Veli bu isteği kesin kayıt sırasında okula yazılı bildirir. Sınavı okulun komisyonu yazılı ve sözlü olarak yapar ve en çok iki sınav yapılabilir.

Kaynaklar: Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği md. 4, 6, 10, 25, 38, 59, 60 ve 69, Resmî Gazete 07.09.2013 sayı 28758, değişiklikler Resmî Gazete 13.09.2014 sayı 29118, 02.09.2020 sayı 31232, 15.11.2022 sayı 32014, 22.02.2025 sayı 32821, son değişiklik 03.07.2026 sayı 33299; Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği md. 13, 51, 53 ve 54, Resmî Gazete 20.03.2012 sayı 28239, son değişiklik Resmî Gazete 05.09.2025 sayı 33008; MEB ÖDSGM, Ortaöğretime Geçiş Tercih ve Yerleştirme Kılavuzu 2026, madde 2.1; MEB İOKBS Başvuru ve Uygulama Kılavuzu 2026, Tablo-1; MEB, "2026-2027 Eğitim ve Öğretim Yılına İlişkin İş ve İşlemler" konulu Genelge 2026/70, 19.08.2026.