Türkiye'de lise türleri nelerdir?
Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 6. maddesi liseleri üç grupta sayar: fen, sosyal bilimler, Anadolu, güzel sanatlar ve spor liseleri; Anadolu imam hatip liseleri; mesleki ve teknik Anadolu liseleri ile çok programlı Anadolu liseleri. Hepsi ortaokuldan sonra dört yıllık eğitim verir; hazırlık sınıfı olan okullarda süre beş yıla çıkar.
Her türün amacı yönetmeliğin 7. maddesinde yazar. Fen liseleri fen ve matematik alanlarında, sosyal bilimler liseleri edebiyat ve sosyal bilimler alanlarında öğrencilerin bilim insanı olarak yetişmesine kaynaklık eder. Güzel sanatlar ve spor liseleri kendi alanlarında temel bilgi ve beceri kazandırır. Mesleki ve teknik okullar öğrenciyi bir meslek alanına ve yükseköğretime birlikte hazırlar.
| Lise türü | Ağırlık | Öğrenci alma yolu |
|---|---|---|
| Fen lisesi | Matematik ve fen bilimleri | LGS puanıyla merkezi yerleştirme |
| Sosyal bilimler lisesi | Edebiyat ve sosyal bilimler | LGS puanıyla merkezi yerleştirme |
| Anadolu lisesi | Genel akademik program | Bir kısmı LGS puanıyla, bir kısmı yerel yerleştirmeyle |
| Anadolu imam hatip lisesi | Genel program ve din bilgisi dersleri | LGS puanıyla, yerel yerleştirmeyle ya da bazı programlarda yetenek sınavıyla |
| Mesleki ve teknik Anadolu lisesi | Meslek alanı ve dalı | Anadolu teknik programları LGS puanıyla, Anadolu meslek programları yerel yerleştirmeyle |
| Çok programlı Anadolu lisesi | Aynı okulda genel ve mesleki programlar | Yerel yerleştirme |
| Güzel sanatlar lisesi | Müzik ve görsel sanatlar | Yetenek sınavı puanı ve ortaokul başarı puanı |
| Spor lisesi | Beden eğitimi ve spor | Yetenek sınavı puanı ve ortaokul başarı puanı |
Ortaokulu bitiren öğrencinin liseye geçiş yolları yönetmeliğin 20. maddesinde sayılır: merkezi sınav puanı, kayıt alanındaki okullara tercih, kayıt alanı dışındaki pansiyonlu okullara tercih, merkezi sınavla birlikte yetenek sınavı ve yalnız yetenek sınavı.
Liseler öğrenciyi nasıl alır?
Liseler öğrenciyi üç yoldan alır: LGS puanıyla merkezi yerleştirme, ikamet adresine bağlı yerel yerleştirme ve yetenek sınavı. Hangi okulun hangi yolla öğrenci aldığı her yıl MEB'in tercih ve yerleştirme kılavuzunda yayımlanır.
- LGS puanıyla yerleştirmede öğrenci, sınavla öğrenci alan okullar listesinden en çok 10 okul seçer. Yerleştirme puan üstünlüğüne göre yapılır; puan eşitse önce ortaokul başarı puanına bakılır.
- Yerel yerleştirmede öğrenci en çok 5 okul seçer. Bu tercihlerin ilk üçü kayıt alanındaki okullardan yapılır.
- Pansiyonlu okullar için ayrı bir ekrandan en çok 5 okul seçilir.
- Güzel sanatlar ve spor liselerine yetenek sınavıyla girilir. Yerleştirmede yetenek sınavı puanı ile ortaokul başarı puanı birlikte kullanılır; başvuru takvimi her yıl MEB'in yetenek sınavı kılavuzunda yazar.
MEB'in 10 Temmuz 2026 tarihli duyurusuna göre LGS'ye giren öğrenci de yerel yerleştirme tercihi yapmak zorundadır. Yerel tercih yapılmazsa sınavla öğrenci alan okullar ekranı açılmaz.
Ortaokul başarı puanı, yönetmeliğin 4. maddesine göre ortaokulun son üç sınıfındaki yıl sonu başarı puanlarının ortalamasıdır. LGS puanının nasıl hesaplandığı LGS puan hesaplama yazısındadır.
Proje okulu nedir?
Proje okulu, Bakanlığın belirlediği ölçütlerle seçilen ve LGS puanıyla öğrenci alan resmî liselere verilen addır. Ad, MEB duyurularında bugün de geçer: 2026 tercih duyurusu, sınavla öğrenci alan okulları sayarken proje okullarını ayrıca anar.
Yönetmelikte ise düzenleme değişti. "Proje okullarına ilişkin iş ve işlemler" başlıklı 20/A maddesi 22 Şubat 2025'te yürürlükten kaldırıldı. LGS puanıyla öğrenci alacak okulların belirlenmesi ve izlenmesi artık 20/B maddesinde, "merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okul" başlığıyla düzenleniyor.
Bu maddeye göre bir okulun kapsama alınmasında okulun akademik başarısı, yürüttüğü projeler ve program dışı faaliyetler, aldığı sertifikalar, yarışma başarıları ve paydaşlarla iş birliği değerlendirilir. Başvurular ocak ayında il ya da ilçe millî eğitim müdürlüğüne yapılır ve Bakan onayıyla sonuçlanır. Okullar her yıl izlenir; gerekli başarıyı gösteremeyen okul kapsamdan çıkarılır.
Fen ve sosyal bilimler lisesi olarak açılan okullar bu başvuru sürecinden geçmez. Bu okullar Ortaöğretim Genel Müdürlüğünün teklifi ve Bakan onayıyla LGS kapsamına alınır.
Anadolu lisesi ile fen lisesi farkı
Fen lisesi yalnız LGS puanıyla öğrenci alır ve fen ile matematiğe ağırlık verir; Anadolu lisesi genel akademik program uygular ve bir kısmı LGS puanıyla, bir kısmı yerel yerleştirmeyle öğrenci alır.
| Konu | Fen lisesi | Anadolu lisesi |
|---|---|---|
| Amaç | Fen ve matematik alanında bilim insanı yetişmesine kaynaklık | Yükseköğretime, mesleğe ve hayata hazırlık |
| Öğrenci alma | Yalnız LGS puanı | LGS puanı ya da yerel yerleştirme, okula göre |
| Öğretim programı | Maarif Modeli'nin ortak lise programı ve zorunlu zenginleştirme etkinlikleri | Maarif Modeli'nin ortak lise programı |
| Haftalık ders çizelgesi | Okul türüne göre Talim ve Terbiye Kurulu kararıyla | Okul türüne göre Talim ve Terbiye Kurulu kararıyla |
Program farkı Maarif Modeli'yle değişti. Talim ve Terbiye Kurulunun 23 Mayıs 2024 kararı, fen liselerine ayrı yazılmış matematik, fizik, kimya ve biyoloji programlarını kademeli olarak kaldırdı. Kaldırma, 2024-2025 eğitim yılında 9. sınıfla başladı. MEB'in ortaöğretim çerçeve planlarına göre bazı zenginleştirme uygulamaları fen ve sosyal bilimler liselerinde zorunludur. Model hakkında ayrıntı Maarif Modeli nedir yazısındadır.
Hazırlık sınıfı hangi liselerde var?
Hazırlık sınıfı, LGS puanıyla öğrenci alan liselerden Bakanlığın uygun gördüklerinde açılabilir. Kural yönetmeliğin 6. maddesinin üçüncü fıkrasındadır. Hazırlık, okulun kontenjanının tamamı ya da bir kısmı için açılabilir.
Hazırlık yılında ağırlık birinci yabancı dil ve Hazırlık Sınıfı Türk Dili ve Edebiyatı derslerindedir. Yönetmeliğin 60. maddesine göre sınıf geçme bu iki dersteki başarıya bağlıdır ve hazırlık puanları mezuniyet puanına katılmaz.
- Hazırlıkta başarısız olan öğrenci bir yıl daha hazırlığa devam eder.
- İkinci yılda da başarısız olursa hazırlık sınıfı olmayan bir lisenin 9. sınıfına kaydedilir.
- Hazırlığı okumadan 9. sınıfa geçmek isteyen öğrencinin velisi, yeterlilik sınavından en az beş gün önce okula yazılı başvurur.
- Öğrenci ders yılının ilk haftasında iki dersten sınava girer; her ikisinden en az 70 alırsa 9. sınıfa geçer.
Önünde hazırlık sınıfı bulunan LGS okullarında matematik ve fen dersleri, öğretmen bulunur ve yeterli öğrenci talep ederse yabancı dille de okutulabilir. Yönetmeliğin 10. maddesi bu sayı şartını özel okullarda aramaz.
Özel liselerde hazırlık sınıfı açılması ve hazırlık öğrencilerinin yeterlilik sınavı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 13. ve 51. maddelerinde düzenlenir. Hazırlıklı bir özel lisede öğrenim beş yıl sürdüğü için bütçeyi beş yıl üzerinden yapmanız gerekir; ücret ayrıntısı özel lise fiyatları yazısındadır.
Özel lise türleri
Özel liseler resmî liselerle aynı türlerde açılır; velilerin en sık karşılaştığı türler özel Anadolu lisesi ve özel fen lisesidir, özel mesleki ve teknik Anadolu liseleri de vardır. Özel liseler, dengi resmî okulun öğretim programını ve haftalık ders çizelgesini uygular; farklı bir uygulama Bakanlık izniyle kurum yönetmeliğine yazılır.
Özel lise öğrencisini merkezi yerleştirmeyle değil, kendi kayıt usulüyle alır. Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 51. maddesine göre kurum yönetmeliği düzenlemeyen özel liselerde kayıt başvuru sırasına göre yapılır. Sınavla kayda ilişkin 2025 değişikliğinin yürütmesi ise Danıştay kararıyla 2 Nisan 2026'da durduruldu. Okulun LGS puanına, kendi sınavına ya da başvuru sırasına bakıp bakmadığını kayıt görüşmesinde sormanızı öneririz.
| Konu | Resmî lise | Özel lise |
|---|---|---|
| Lise türleri | Fen, sosyal bilimler, Anadolu, imam hatip, mesleki, güzel sanatlar, spor | Aynı türlerde açılabilir |
| Öğrenci alma | LGS puanı, yerel yerleştirme ya da yetenek sınavı | Okulun kayıt usulü |
| Öğretim programı | MEB programı | MEB programı, Bakanlık izniyle eklenen uygulamalar |
| Ücret | Alınmaz | Okulun ilan ettiği ücret |
Tercih döneminde bir özel liseye kesin kayıt yaptıran öğrenciye resmî liseler için tercih ekranı açılmaz. Kaydı tercih süresi içinde iptal ettirirseniz tercih yapabilirsiniz. Öğretim yılı başlamadan sınavla öğrenci alan resmî bir liseye kaydınızı belgelerseniz özel liseye ödediğiniz yıllık ücretin tamamı iade edilir; dayanak yönetmeliğin 56. maddesidir.
Milletlerarası okullar ayrı bir türdür. 5580 sayılı Kanun'un 5. maddesine göre bu okullara yalnız yabancı uyruklu öğrenciler devam edebilir. Özel lise seçiminin takvimi ve burs kuralları LGS sonrası özel lise yazısındadır.
Sık sorulanlar
Kaç çeşit lise var? Yönetmelik fen, sosyal bilimler, Anadolu, güzel sanatlar, spor, Anadolu imam hatip, mesleki ve teknik Anadolu ve çok programlı Anadolu liselerini sayar. Özel liseler de bu türlerde açılır.
Proje okulu nedir? Proje okulu, Bakanlığın belirlediği ölçütlerle seçilen ve LGS puanıyla öğrenci alan resmî liseye verilen addır. Yönetmelikte bu okullar 2025'ten beri "merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okul" başlığıyla düzenleniyor.
Anadolu lisesi ile fen lisesi arasındaki fark nedir? Fen lisesi yalnız LGS puanıyla öğrenci alır ve fen ile matematiğe ağırlık verir. Anadolu lisesi genel akademik program uygular ve okula göre LGS puanıyla ya da yerel yerleştirmeyle öğrenci alır.
LGS'ye girmeden hangi liselere gidilir? Yerel yerleştirmeyle öğrenci alan Anadolu liselerine, Anadolu imam hatip liselerine, mesleki ve teknik Anadolu liselerinin Anadolu meslek programlarına ve çok programlı Anadolu liselerine gidilebilir. Güzel sanatlar ve spor liseleri yetenek sınavıyla öğrenci alır.
Hazırlık sınıfı zorunlu mu? Hazırlık sınıfı olan okulda hazırlık okunur. Öğrenci ders yılının ilk haftasındaki yeterlilik sınavında iki dersten de yeterli puanı alırsa 9. sınıfa geçebilir.
Özel fen lisesine nasıl girilir? Özel fen lisesi öğrencisini kendi kayıt usulüyle alır. Okulun LGS puanına, kendi sınavına ya da başvuru sırasına bakıp bakmadığını okuldan öğrenebilirsiniz.
Özel liseye kayıt olunca devlet lisesi tercihi yapılabilir mi? Özel liseye kesin kayıt yaptıran öğrenciye tercih ekranı açılmaz. Kayıt tercih süresi içinde iptal edilirse tercih yapılabilir.
Kaynaklar: Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği md. 4, 6, 7, 10, 20, 20/A, 20/B, 21 ve 60, Resmî Gazete 07.09.2013 sayı 28758, değişiklikler Resmî Gazete 22.02.2025 sayı 32821 ve 03.07.2026 sayı 33299; Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği md. 13, 46, 51 ve 56, Resmî Gazete 20.03.2012 sayı 28239, son değişiklik Resmî Gazete 05.09.2025 sayı 33008, md. 51/2 için Danıştay Sekizinci Dairesinin 02.04.2026 tarihli ve E.2026/453 sayılı yürütmeyi durdurma kararı; 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu md. 5; MEB, "2026 Ortaöğretime Geçiş Tercih ve Yerleştirme Kılavuzu Yayımlandı" duyurusu, 10.07.2026; MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı, 23.05.2024 tarihli ve 20 sayılı karar; MEB Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli portalı, ortaöğretim taslak çerçeve planları 2026-2027; MEB, "2026-2027 Eğitim ve Öğretim Yılına İlişkin İş ve İşlemler" konulu Genelge 2026/70, 19.08.2026, md. 40 ve 41.