Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli nedir?
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, MEB'in tüm kademelerdeki öğretim programlarını tek bir çerçeveye göre yeniden yazdığı eğitim modelidir. Velilerin "yeni müfredat" dediği değişiklik budur.
Modelin resmî dayanağı, Talim ve Terbiye Kurulunun 23 Mayıs 2024 tarihli ve 20 sayılı kararıdır. Kurul bu kararla "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni"ni kabul etti. Ortak metin, hazırlanan ve hazırlanacak bütün öğretim programlarının çerçevesini belirler. Aynı kararla okul öncesi programı ile ilkokul, ortaokul ve lisenin temel derslerinin yeni programları da kabul edildi.
Modelin kavramları artık yönetmelikte de yer alıyor. Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'ne 28 Temmuz 2026'da "bütüncül gelişim" ve "Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi" tanımları eklendi.
MEB'in tymm.meb.gov.tr adresindeki tanıtımına göre model beş bileşenden oluşur:
| Bileşen | Ne anlatır |
|---|---|
| Temel yaklaşım | Ahlaklı, eleştirel düşünen ve sorumluluk alan öğrenci yetiştirme hedefi |
| Öğrenci profili | "Yetkin ve erdemli insan" tanımı; bilgi, beceri ve değerlerin birlikte gelişmesi |
| Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi | Eylemden değere, değerden erdemli insana uzanan yapı; temel değerler adalet, saygı ve sorumluluk |
| Beceriler çerçevesi | Kavramsal beceriler, alan becerileri, sosyal-duygusal öğrenme becerileri, okuryazarlık becerileri ve eğilimler |
| Bütüncül eğitim yaklaşımı | Zihinsel, sosyal, duygusal, fiziksel ve ahlaki gelişimin birlikte ele alınması |
Programlarda her dersin hedefleri "öğrenme çıktısı" olarak yazılır. Kavramsal beceriler ve alan becerileri bu çıktıların içindedir. Sosyal-duygusal öğrenme ve okuryazarlık becerileri ise dersler arası bileşen olarak bütün derslerde yer alır.
Maarif Modeli hangi sınıflarda uygulanıyor?
2026-2027 eğitim yılında model okul öncesinde, ilkokulun ilk üç sınıfında, ortaokulun ilk üç sınıfında, lisede ise hazırlık ve ilk üç sınıfta uygulanıyor. Liste, MEB'in 19 Ağustos 2026 tarihli ve 2026/70 sayılı genelgesinde ve Bakanlığın bu yılın çerçeve planlarında aynıdır.
Geçiş kademelidir. Model önce her kademenin ilk sınıfında başladı, sonra her yıl bir üst sınıfa yayıldı.
| Eğitim yılı | Okul öncesi | İlkokul | Ortaokul | Lise |
|---|---|---|---|---|
| 2024-2025 | Uygulandı | 1. sınıf | 5. sınıf | Hazırlık ve 9. sınıf |
| 2025-2026 | Uygulandı | 1 ve 2. sınıf | 5 ve 6. sınıf | Hazırlık, 9 ve 10. sınıf |
| 2026-2027 | Güncellenen programla | 1, 2 ve 3. sınıf | 5, 6 ve 7. sınıf | Hazırlık, 9, 10 ve 11. sınıf |
| 2027-2028 | Sürüyor | 4. sınıf eklenmesi bekleniyor | 8. sınıf eklenmesi bekleniyor | 12. sınıf eklenmesi bekleniyor |
Son satır bir beklentidir ve kurul kararına dayanır. Talim ve Terbiye Kurulunun 2024 kararı, 4. sınıf sosyal bilgiler ile 8. sınıf ve 12. sınıf inkılap tarihi derslerinin yeni programlarını 2027-2028 eğitim yılı için kabul etti. Kademeli geçiş aynı hızla sürerse bütün sınıflar o yıl modele geçmiş olur.
Bu yıl her kademenin son sınıfı önceki programla okuyor. 8. sınıftaki çocuğunuz için LGS 2027'nin tarihi ve kapsamı açıklanmadı. Puanın bugünkü hesaplanma biçimi LGS puan hesaplama yazısındadır.
Mesleki ve teknik Anadolu liselerinde de değişiklik var. Genelgeye göre meslek alanlarının çerçeve programları modele göre güncellendi ve bu yıldan itibaren hazırlık ve 9. sınıftan başlayarak kademeli uygulanıyor.
Veli için ne değişti?
Velinin en çok fark ettiği değişiklik değerlendirmededir: ilkokulda karne yerine gelişim raporu verilir, ortaokulda karneye gelişim raporu eklenir, lisede performans puanı yeni bir düzene geçti.
| Kademe | Değişiklik | Dayanak |
|---|---|---|
| Okul öncesi | Her dönem sonunda e-Okul'da beceri edinim raporu ya da gelişim raporu hazırlanır, bir örneği veliye verilir | İlköğretim Kurumları Yönetmeliği md. 30/1; Genelge 2026/70 md. 20 |
| İlkokul | Modele geçen sınıflarda karne verilmez, dönem sonunda gelişim raporu verilir | İlköğretim Kurumları Yönetmeliği md. 20/2 ve 30/2-a |
| Ortaokul | Karne sürer; 2025-2026'dan itibaren 5. sınıftan başlayarak karneyle birlikte gelişim raporu verilir | İlköğretim Kurumları Yönetmeliği md. 20/4 ve 30/2-b |
| Lise | Her dersten dönemde iki performans puanı verilir; projeler ve sosyal sorumluluk çalışmaları öğrenci gelişim dosyasına işlenir | Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği md. 50/8 ve 50/10 |
Gelişim raporu; öğretmen görüşünü, öğrencinin devam durumunu, gelişim düzeyini ve sosyal-duygusal gelişim becerilerini gösterir. Rapor elektronik ortamda, e-Rapor olarak düzenlenir ve öğrenciye ya da veliye verilir. Genelge, raporların her ünite ya da tema işlendikten sonra e-Okul'da doldurulmasını ve içeriği hakkında velilerin bilgilendirilmesini ister.
İlkokulda sınıf tekrarı yaptırılmaması esastır. Yönetmeliğin 31. maddesine göre okul, yeterlilik düzeyine ulaşmamış öğrencinin velisini mayıs ayında bilgilendirir. Veli dilekçe verirse sınıf tekrarı ilkokul boyunca bir kez yapılabilir.
Lisede ikinci performans puanı yeni bir kalemdir. Bu puan; ünite ya da temaya bağlı performans görevlerine, okuryazarlık becerilerine ve kitap okumaya, derse hazırlık, devam ve katılıma göre verilir. Her dersten dönemde iki yazılı sınav kuralı ise sürüyor; dayanağı yönetmeliğin 45. maddesidir.
Ölçme konusunda bir kural daha velileri ilgilendirir. Genelge, okul genelindeki ortak yazılı sınavlarda açık uçlu ya da kısa cevaplı soru kullanılmasını ister. Bakanlık dışında hazırlanan ve öğrencileri birbiriyle sıralayan deneme ve tarama sınavlarının okullarda uygulanmamasını da aynı genelge düzenler.
Öğretim programlarında ne değişti?
Her dersin programı yeniden yazıldı; dersler artık bilgi listesi yerine öğrenme çıktıları, beceriler ve değerlerle birlikte tanımlanıyor. Programlar, ders kitapları ve yıllık çerçeve planları tymm.meb.gov.tr adresinde yayımlanır.
MEB, ders kitaplarını okullara ücretsiz dağıtır. Genelge, Bakanlığın ücretsiz dağıttığı kaynaklar dışındaki materyallerin okullarda kullandırılmamasını ister.
Bu yıl genelgeyle gelen başlıca yenilikler şunlardır:
- Yılın teması "Maarifin Kalbinde Oyun" olarak belirlendi; oyun ve geleneksel çocuk oyunları derslerde yer alır.
- Yaşam Becerileri Projesi kapsamında günlük hayatta gereken temel beceriler için etkinlik kitapları kullanılır.
- Yapay zekâ uygulamaları, robotik kodlama, düşünme eğitimi ve afet bilinci gibi yeni seçmeli derslerin programları uygulanmaya başladı.
- Modele göre yenilenen EBA platformu bu eğitim yılında hizmete açılıyor.
- Okul öncesinde her yaş grubu için ayrı "Çekirdek" kitapları kullanılır.
Özel okullar Maarif Modeli'ni uygular mı?
Evet; MEB'e bağlı özel okullar, dengi resmî okulların öğretim programlarını ve haftalık ders çizelgelerini uygular. Kural, Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 46. maddesindedir: kurumlarda Bakanlıkça onaylanan öğretim programları uygulanır ve okullarda Bakanlıkça onaylanan ders kitaplarının okutulması esastır.
Bu nedenle özel okulda okuyan çocuğunuz da modelin geçtiği sınıftaysa yeni programla okur, gelişim raporu alır ve aynı sınıf geçme kurallarına tabidir. Genelge, güncellenen okul öncesi programının resmî ve özel anaokullarında birlikte uygulanmasını açıkça yazar.
Özel okul, resmî programdan farklı bir uygulama yapmak isterse bunu kurum yönetmeliğine yazar ve Bakanlık izniyle uygular. Yönetmelik, kurum yönetmeliklerinde başarı notu ve devam-devamsızlık hükmü bulunamayacağını da söyler. Okullar farkı genellikle programın üstüne eklediklerinde yaratır: yabancı dil saatleri, kulüpler, etüt ve uluslararası programlar.
Uluslararası diploma ve sertifika programları, MEB programının yerine değil yanında uygulanır ve Bakanlık onayından sonra kullanılır. Bu programların nasıl işlediği IB programı nedir yazısındadır. Yalnız yabancı uyruklu öğrencilerin okuduğu milletlerarası okullar ise Bakanlıkça onaylanan ilgili ülke programını uygulayabilir; ayrıntılar milletlerarası okullar yazısındadır.
Okul görüşmesinde sorabileceğiniz sorular
Model bütün okullarda aynı programla uygulandığı için görüşmede asıl fark, okulun programı nasıl uyguladığı ve üstüne ne eklediğidir.
- Çocuğumun sınıfı bu yıl Maarif Modeli programıyla mı okuyor?
- Gelişim raporunu ne sıklıkla dolduruyorsunuz, veliyle nasıl paylaşıyorsunuz?
- Performans görevleri ve projeler hangi derslerde, nasıl planlanıyor?
- Haftalık ders çizelgesinin üstüne hangi dersleri ve saatleri ekliyorsunuz?
- Seçmeli derslerden hangilerini açıyorsunuz?
Okul gezisi için daha geniş bir liste okul gezisinde sorulacak 20 soru yazısındadır. Kademe ve bütçe seçerek size uyan okulları okul bulma sayfasında yan yana görebilirsiniz.
Sık sorulanlar
Maarif Modeli ne zaman başladı? Model 2024-2025 eğitim yılında okul öncesinde ve her kademenin ilk sınıfında başladı. Programların çerçevesi Talim ve Terbiye Kurulunun 23 Mayıs 2024 kararıyla kabul edildi.
2026-2027'de hangi sınıflar Maarif Modeli'yle okuyor? Okul öncesi, ilkokul ve ortaokulun ilk üç sınıfı, lisede hazırlık ile ilk üç sınıf. İlkokul, ortaokul ve lisenin son sınıfları bu yıl önceki programla okuyor.
İlkokulda karne kalktı mı? Modele geçen ilkokul sınıflarında karne verilmez; her dönem sonunda gelişim raporu verilir. Geçiş tamamlanana kadar diğer ilkokul sınıflarında karne verilmeye devam eder.
Ortaokulda gelişim raporu karnenin yerine mi geçiyor? Hayır. Ortaokulda karne sürer ve 5. sınıftan başlayarak karneyle birlikte gelişim raporu verilir.
Özel okullar Maarif Modeli'ni uygulamak zorunda mı? MEB'e bağlı özel okullar Bakanlıkça onaylanan öğretim programlarını uygular. Farklı bir uygulama ancak Bakanlığın izin verdiği kurum yönetmeliğiyle yapılabilir.
LGS Maarif Modeli'ne göre mi yapılacak? Bu yıl 8. sınıflar önceki programla okuyor. LGS 2027'nin tarihi ve kapsamı açıklanmadı.
Maarif Modeli programlarına nereden bakabilirim? Öğretim programları, ders kitapları, yıllık planlar ve veli bilgilendirme kılavuzları MEB'in tymm.meb.gov.tr adresinde yayımlanır.
Kaynaklar: MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı, 23.05.2024 tarihli ve 20 sayılı karar; MEB, "2026-2027 Eğitim ve Öğretim Yılına İlişkin İş ve İşlemler" konulu Genelge 2026/70, 19.08.2026, md. 3, 5, 8, 20, 21, 22, 25, 29, 32, 40 ve 42; MEB Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli portalı tymm.meb.gov.tr, temel eğitim ve ortaöğretim taslak çerçeve planları 2026-2027; MEB, "Bakan Tekin'in İmzasıyla İllere Giden 2025-2026 Eğitim ve Öğretim Yılına İlişkin İş ve İşlemler Konulu Genelge Yayımlandı" haberi; MEB, "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile Derslerde Sonuç Yerine Süreç Odaklı Ölçme Sistemi Dönemi Başlıyor" haberi, 01.10.2024; Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği md. 4, 20, 30 ve 31, Resmî Gazete 26.07.2014 sayı 29072, değişiklikler Resmî Gazete 17.01.2025 sayı 32785 ve 28.07.2026 sayı 33323; Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği md. 45 ve 50, Resmî Gazete 07.09.2013 sayı 28758, değişiklik Resmî Gazete 22.02.2025 sayı 32821; Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği md. 46, Resmî Gazete 20.03.2012 sayı 28239, son değişiklik Resmî Gazete 05.09.2025 sayı 33008.