Okul güvenliği: kamera, giriş çıkış ve görevli kuralları

Okullarda çocuğu korumak için hangi kurallar var?

Okulda çocuğun korunmasına ilişkin kurallar üç yerde yazar: MEB'in yönetmelikleri, MEB genelgeleri ve özel okullar için Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği. Okul öncesi ve ilköğretim kurumlarında Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 78. maddesi, liselerde Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 158. ve 218. maddeleri uygulanır. İki yönetmelik de resmî ve özel okulları kapsar.

Genelgeler bu kuralları ayrıntılandırır. Okullarda Şiddetin Önlenmesi Genelgesi 26 Ağustos 2024 tarihlidir. Bu öğretim yılının iş ve işlemlerini düzenleyen 2026/70 sayılı genelge ise giriş çıkış ve veli ziyaretleri için açık talimat verir.

Okula giriş çıkış ve veli randevu sistemi

Okulda veli görüşmeleri okul randevu sistemiyle yapılır ve okula veli ya da vasi olmayan kişi alınmaz. Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 78. maddesine 28 Temmuz 2026'da eklenen on birinci fıkraya göre veli, okul idaresi ya da öğretmenle görüşme talebini okulun resmî internet sayfasındaki randevu sistemi üzerinden iletir.

İş ve işlemler genelgesinin 30. maddesi kuralı genişletir. Veli görüşmeleri ülke genelinde yalnız Okul Randevu Sistemi ile planlanır; randevusuz veli ziyaretine ve öğrencinin velisi ya da vasisi olmayan kişilerin okula girişine izin verilmez. Genelge bu uygulamanın tüm eğitim kurumlarında istisnasız sürmesini ister.

Aynı genelgenin 6. maddesi okul binası ve çevresi için fiziki tedbirler sayar:

• Okul ortamlarında kontrollü giriş çıkış sağlanır.
• Yaya ve araç trafiği birbirinden ayrılır.
• Kör noktalar aydınlatılır.
• Acil durumda tahliyeyi sağlayacak bakım ve onarım tamamlanır.
• İl ve ilçe yürütme kurulları öğretim yılı başında toplanarak okul çevresindeki riskleri gözden geçirir.

Okulun içinde nöbet düzeni vardır. Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 44. maddesine göre nöbet görevi ilk ders başlamadan 30 dakika önce başlar. Son ders bitiminden 30 dakika sonra sona erer; öğretmenler kurulu bu süreyi okulun özelliğine göre en az 15 dakikaya kısaltabilir.

Çocuğunuzu okuldan kimlerin alabileceğini kayıt sırasında okula yazılı bildirmenizi öneririz. Okulun bırakma ve alma saatlerinde kapının nasıl yönetildiğini okul gezisinde görebilirsiniz.

Özel okullarda kamera zorunluluğu

Özel okullarda bahçe giriş ve bina kapıları öncelikli olmak üzere, görüntü kayıtlarını en az on beş gün depolayan kamera sistemi kurulur. Kural Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 11. maddesinin dördüncü fıkrasındadır ve 13 Ocak 2017'de yönetmeliğe eklendi. O tarihte faaliyette olan okullar sistemi 1 Ağustos 2017'ye kadar kullanıma hazır hâle getirdi. Bu süre yönetmeliğin geçici 15. maddesinde yazar.

Aynı fıkra kameranın bakamayacağı yerleri de sayar. Kameralar şu birimlerin içini görecek biçimde yerleştirilemez:

Yönetmelik en kısa saklama süresini koyar, en uzun süre yazmaz. Kayıtların ne kadar saklandığı okulun kişisel veri saklama politikasına bağlıdır; 6698 sayılı Kanun'un 4. maddesi verinin işlendiği amaç için gerekli süre kadar tutulmasını ister.

Resmî liselerde de kamera kullanılır. Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 218. maddesi, öğretmen ve öğrencilerin fizikî ve psikolojik şiddetten korunması için iletişim araçlarıyla kamera ve alarm sistemlerinden yararlanılmasını ister. Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 78. maddesi de iletişim araçları ve teknik sistemlerle tedbir alınmasını öngörür.

Okulda görevli personel

Okulda bina ve tesislerin korunması için gece bekçisi ya da koruma memuru gibi personel görevlendirilir. Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 50. maddesi ve Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 94. maddesi bu görevi okullardaki diğer personelin görevleri arasında sayar. Ortaöğretim yönetmeliğinin 218. maddesi de öğrenci ve öğretmenlerin korunmasına yönelik personel görevlendirilmesini ister.

Okul bu hizmeti bir şirketten de alabilir. 5188 sayılı Kanun'un 3. maddesine göre kurum bünyesinde özel birim kurulması ya da hizmetin şirkete gördürülmesi, il komisyonunun kararı ve valinin izniyle olur. Kanunun 12. maddesine göre bu görevliler valilikçe verilen kimlik kartını görev süresince yakalarında taşır; kartı olmayan görevli kanundaki yetkileri kullanamaz.

Okulunuzda kapıda kimin görev yaptığını, nöbetçi öğretmenin ve müdür yardımcısının teneffüslerde nerede durduğunu kayıt görüşmesinde sorabilirsiniz.

Şiddetin önlenmesi ve rehberlik

2024/56 sayılı Okullarda Şiddetin Önlenmesi Genelgesi, okul müdürlüğüne şiddete neden olabilecek risk faktörlerini tespit etme ve öncelikli risklere karşı tedbir alma görevi verir. Genelgeye göre okul rehberlik programında şiddeti önlemeye yönelik çalışmalara yer verilir ve bu çalışmalar e-Rehberlik sistemine işlenir.

Genelge, yönetici ve öğretmenlerin okulda yaşanan şiddet olaylarını üst makama ve kolluğa bildirme yükümlülüğünü hatırlatır. Okul ve kolluk arasındaki iş birliği, 20 Haziran 2022 tarihli iş birliği protokolüne dayanır; okul, öncelikli durumları üst birime ve kolluğa iletir.

Yönetmelikler gerektiğinde okulda arama yapılmasına da izin verir. Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 158. maddesine göre okulun ve öğrencilerin korunmasını tehdit eden bir ihbar ya da şikâyet varsa okul, pansiyon, sıra, masa ve dolaplar aranabilir. Arama öğrencinin kişilik ve onurunu incitmeden yapılır ve iki nüsha tutanakla kayda geçer. Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 78. maddesine aynı kural 28 Temmuz 2026'da eklendi.

Servis aracında çocuğun korunması

Servis aracının donanımı, şoförün ve rehber personelin şartları İçişleri Bakanlığının Okul Servis Araçları Yönetmeliği'nde yazar. Araçtaki kamera, emniyet kemeri ve rehber personel kurallarını, servis sözleşmesinde nelere bakacağınızı okul servis ücretleri yazısında anlattık.

Kamera görüntüleri ve kişisel veriler

Kamera kaydında kimliği belirlenebilen bir kişi varsa görüntü, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun 3. maddesindeki tanıma göre kişisel veridir. Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 78. maddesi ve Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 158. maddesi, öğrencilere ait kişisel verilerin bu Kanun kapsamında işlenmesini ister.

Kanun okula üç temel yükümlülük verir:

1. Veriyi belirli, açık ve meşru bir amaç için, amaçla sınırlı ve gerekli süre kadar işler; dayanak 4. maddedir.
2. Veriyi toplarken kimin, hangi amaçla, hangi hukuki sebeple işlediğini ve kimlere aktarabileceğini bildirir; dayanak 10. maddedir.
3. Verinin hukuka aykırı işlenmesini ve verilere hukuka aykırı erişimi önlemek için teknik ve idari tedbirleri alır; dayanak 12. maddedir.

Ortaöğretim yönetmeliğine göre Kanun'un açık rıza aramadığı hâller dışında öğrenciye ait kişisel veriler veli, vasi ya da ilgili kişinin açık rızası olmadan işlenemez. Kendinizle ve velisi olduğunuz öğrenciyle ilgili verinin işlenip işlenmediğini öğrenmek, bilgi istemek ve düzeltme ya da silme talep etmek için okula başvurabilirsiniz. Kanun'un 13. maddesine göre okul başvuruyu en geç otuz gün içinde ücretsiz sonuçlandırır.

Etkinlik fotoğrafları için ayrı bir kural vardır. Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 78. maddesine göre okul içi ve dışındaki etkinliklerde, gezilerde çekilen öğrenci görüntüleri sosyal medyada ve haberleşme gruplarında paylaşılamaz. Görüntü ancak veliden ve rehberlik öğretmeni gözetiminde öğrenciden yazılı izin alınarak yayımlanabilir.

Okul gezisinde sorabileceğiniz sorular

Okul gezisinde kapı, kamera ve görevli düzenini birkaç somut soruyla öğrenebilirsiniz. Konuştuklarınızı sözleşmede ya da e-postada görmek iki taraf için de yararlıdır.

1. Bırakma ve alma saatlerinde kapıda kim görev yapıyor, ziyaretçi nasıl kaydediliyor?
2. Çocuğu kimler teslim alabiliyor, bu liste okula nasıl bildiriliyor?
3. Kameralar hangi alanları görüyor, kayıtlar kaç gün saklanıyor ve kimler izleyebiliyor?
4. Veli görüşmeleri için randevu nasıl alınıyor?
5. Teneffüste ve yemekte nöbetçi öğretmenler nerede duruyor?
6. Okulun acil durum tahliye planı var mı, tatbikat yılda kaç kez yapılıyor?
7. Etkinlik fotoğraflarının paylaşımı için veliden yazılı izin nasıl alınıyor?

Okul ziyaretinde sorulabilecek diğer konuları okul gezisinde sorulacak 20 soru yazısında topladık. Kolejo'da okul bulma adımında ilçenizdeki okulları yan yana görebilir, ziyaret etmek istediklerinizi seçebilirsiniz.

Sık sorulanlar

Özel okullarda kamera zorunlu mu? Evet. Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 11. maddesine göre özel okullarda, bahçe girişi ve bina kapıları başta olmak üzere görüntüleri en az on beş gün saklayan kamera sistemi kurulur.

Sınıflarda kamera olabilir mi? Özel okullarda dersliklerin ve ders yapılan bölümlerin içini gören kamera yerleştirilemez. Aynı yasak tuvalet, rehberlik odası, öğretmenler odası, kütüphane, spor salonu ve havuz için de geçerlidir.

Okul kamera kayıtlarını ne kadar saklar? Özel okullarda en az on beş gün saklar. Daha uzun süre okulun kişisel veri saklama politikasına bağlıdır.

Veli okula randevusuz girebilir mi? 2026/70 sayılı genelgeye göre randevusuz veli ziyaretine izin verilmez. Görüşme talebi okulun internet sayfasındaki Okul Randevu Sistemi üzerinden iletilir.

Okulda görevli bulunması zorunlu mu? Yönetmelikler okullarda bina ve tesislerin korunması için gece bekçisi ya da koruma memuru gibi personel görevlendirilmesini öngörür. Ortaöğretim yönetmeliği liselerde öğrenci ve öğretmenlerin korunmasına yönelik personel görevlendirilmesini ister.

Okul çocuğumun fotoğrafını paylaşabilir mi? Okul öncesi, ilkokul ve ortaokulda okul etkinliklerinde çekilen öğrenci görüntüsü, veliden ve öğrenciden yazılı izin alınmadan sosyal medyada paylaşılamaz.

Kamera kaydında çocuğumla ilgili bilgi isteyebilir miyim? 6698 sayılı Kanun'un 11. maddesine göre kişisel verinin işlenip işlenmediğini öğrenmek ve bilgi istemek için okula başvurabilirsiniz. Okul en geç otuz gün içinde ücretsiz yanıt verir.

Kaynaklar: Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği md. 11/4 ve geçici md. 15, Resmî Gazete 20.03.2012 sayı 28239, md. 11/4 eki Resmî Gazete 13.01.2017 sayı 29947, son değişiklik Resmî Gazete 05.09.2025 sayı 33008; Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği md. 2, 44, 50 ve 78, Resmî Gazete 26.07.2014 sayı 29072, md. 78/8-11 eki Resmî Gazete 28.07.2026 sayı 33323; Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği md. 91, 94, 158 ve 218, Resmî Gazete 07.09.2013 sayı 28758, son değişiklik Resmî Gazete 03.07.2026 sayı 33299; MEB Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Okullarda Şiddetin Önlenmesi Genelgesi 2024/56, 26.08.2024; MEB, 2026-2027 Eğitim ve Öğretim Yılına İlişkin İş ve İşlemler Genelgesi 2026/70, 19.08.2026, md. 6 ve 30; 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu md. 3, 4, 10, 11, 12 ve 13; 5188 sayılı Kanun md. 3 ve 12; İçişleri Bakanlığı Okul Servis Araçları Yönetmeliği, Resmî Gazete 25.10.2017 sayı 30221.